Có những doanh nhân nhìn vào hồ sơ sự nghiệp, người ngoài chỉ thấy tăng trưởng, quy mô và vị thế
Nhưng nếu ngồi đủ lâu với họ, bạn sẽ thấy phía sau những con số ấy là một hành trình rất dài của gồng trách nhiệm, của chịu đựng, và của những lần phải tự mình đứng dậy khi không còn ai để dựa
Nguyễn Đình Kiên là một người như vậy
Một người làm nghề rất lặng, không ồn ào, không kể khổ, nhưng lại mang trong mình đầy đủ những va đập cần thiết để hiểu thế nào là kinh doanh bền vững theo đúng nghĩa con người
Tôi viết bài này không để kể lại một câu chuyện thành công
Tôi viết để soi một trục sống, nơi rất nhiều doanh nhân đã từng đi lệch mà không hay biết
Bắt đầu từ sinh tồn, không phải từ chiến lược
Nguyễn Đình Kiên không bước vào kinh doanh với tầm nhìn lớn hay kế hoạch bài bản
Anh bước vào bằng nhu cầu sinh tồn rất thật, khi theo gia đình sang Lào và phải tự lo cho cuộc sống của mình từ rất sớm
Những năm đầu, anh đi bán hàng rong, rong ruổi khắp các con ngõ tại Viêng Chăn
Không thương hiệu, không hệ thống, không đội nhóm, chỉ có đôi chân, chiếc xe máy cũ và khả năng chịu đựng
Ở giai đoạn đó, kinh doanh không mang ý nghĩa phát triển
Nó đơn giản là cách để sống sót, để không trở thành gánh nặng, và để giữ được lòng tự trọng của một người đàn ông trẻ nơi đất khách
Chính nền tảng sinh tồn ấy đã hình thành một kiểu doanh nhân rất quen trong cộng đồng người Việt xa xứ
Làm nhiều hơn nói
Chịu nhiều hơn than
Và quen với việc gồng trách nhiệm một mình
Khi gồng trách nhiệm trở thành thói quen sống
Khi công việc bắt đầu tốt lên, Nguyễn Đình Kiên nhìn thấy cơ hội trong ngành đệm ngủ và nội thất
Anh mở kho nhỏ, nhập hàng nhiều hơn, bán buôn cho các đại lý, từng bước mở rộng thị trường
Nhưng cùng với sự phát triển đó là một kiểu gồng mới
Gồng dòng tiền
Gồng công nợ
Gồng niềm tin vào con người
Có giai đoạn, anh bán chịu cho rất nhiều khách hàng
Và rồi đối diện với việc bị chiếm dụng vốn, nợ xấu chồng chất, doanh nghiệp đứng trước nguy cơ sụp đổ
Không có khủng hoảng truyền thông
Không có ai đứng ra giải cứu
Chỉ có một người đàn ông một mình chạy xe đi thu từng khoản nợ, từng đồng nhỏ, trong im lặng
Ở thời điểm đó, rất nhiều doanh nhân sẽ chọn cách đóng cửa hoặc đổ lỗi
Nhưng anh chọn chịu tiếp
Chịu để giữ uy tín
Chịu để không bỏ rơi những gì mình đã gây dựng
Đó là mặt tối rất thật của gồng trách nhiệm
Nó giúp bạn đứng vững trong ngắn hạn, nhưng nếu kéo dài, nó bào mòn rất sâu nội lực
Kinh doanh bền vững không đến từ liều lĩnh mà từ khả năng sống sót dài hạn
Sau giai đoạn khủng hoảng, Nguyễn Đình Kiên không mở rộng ngay
Anh chậm lại, quan sát, và bắt đầu xây lại từ gốc
Anh đầu tư vào kho bãi, vào hệ thống, vào quan hệ đối tác dài hạn
Không chạy theo doanh số ngắn hạn, mà ưu tiên dòng tiền ổn định và khả năng kiểm soát
Từng năm, doanh nghiệp Sengvilay lớn lên không ồn ào
Kho tổng gần 10.000m²
Hệ thống showroom hàng nghìn mét vuông
Mạng lưới đại lý phủ khắp nước Lào
Nhưng điều đáng nói không nằm ở quy mô
Mà nằm ở cách anh lựa chọn không đánh đổi mọi thứ để lớn nhanh
Kinh doanh bền vững, với anh, là khả năng tồn tại qua khủng hoảng mà không đánh mất mình
Là xây một doanh nghiệp mà bản thân vẫn còn đủ sức để sống, để làm chồng, làm cha, và làm người
Gia đình là nơi trục sống được giữ lại
Có một điểm rất rõ trong hành trình của Nguyễn Đình Kiên
Đó là khi gia đình hình thành, trục sống của anh bắt đầu được neo lại
Vợ và các con không tham gia điều hành doanh nghiệp
Nhưng chính sự hiện diện của gia đình khiến anh không cho phép mình đi quá xa khỏi giới hạn con người
Rất nhiều doanh nhân thành công ngoài xã hội nhưng trống rỗng trong nhà
Với anh, gia đình không phải phần thưởng sau cùng
Mà là nền móng để anh không trượt dài trong guồng quay vô tận của công việc
Khi có nơi để quay về, người làm kinh doanh mới đủ tỉnh để không đánh đổi sức khỏe, đạo đức và các mối quan hệ lấy tiền bạc
Người làm nghề chọn đi cùng cộng đồng
Nguyễn Đình Kiên không chỉ làm doanh nghiệp cho riêng mình
Anh tham gia BNI, cộng đồng doanh nhân Việt tại Lào, các chương trình huấn luyện phát triển bản thân như Eagle Camp
Không phải để xây hình ảnh
Mà để đặt mình trong môi trường phải liên tục soi lại cách mình đang sống và đang làm
Ở đó, anh không đóng vai người thành công
Anh là một người học
Một người chia sẻ
Một người làm nghề đủ lâu để hiểu rằng không ai đi đường dài một mình
Chính việc đặt mình vào đội nhóm giúp anh không rơi lại vào vòng lặp cũ của gồng trách nhiệm đơn độc
Kinh doanh bền vững là khi con người không bị bỏ lại phía sau
Nhìn lại toàn bộ hành trình, Nguyễn Đình Kiên không phải mẫu doanh nhân bứt phá nhanh
Anh là mẫu doanh nhân đi rất lâu
Kinh doanh bền vững không phải là không có biến cố
Mà là sau biến cố, bạn vẫn còn đủ sức để đứng lên mà không đánh mất niềm tin vào con người
Anh đã từng bị chiếm dụng vốn
Đã từng khủng hoảng
Đã từng một mình thu nợ từng đồng
Nhưng chính những trải nghiệm đó khiến anh chọn làm nghề tử tế hơn
Chọn tăng trưởng có kiểm soát
Chọn xây hệ sinh thái thay vì một doanh nghiệp đơn lẻ
Soi lại trục sống của người làm kinh doanh
Viết đến đây, tôi không muốn bạn học theo Nguyễn Đình Kiên
Tôi chỉ muốn bạn tự hỏi
Nếu hôm nay doanh nghiệp của bạn sụp lại, bạn còn gì
Nếu bạn dừng làm việc một tháng, cuộc sống của bạn có còn đứng vững
Nếu bạn tiếp tục gồng thêm 5 năm nữa, bạn sẽ trở thành người như thế nào
Kinh doanh bền vững không chỉ là câu chuyện của mô hình
Nó là câu chuyện của trục sống
Khi trục sống đúng, doanh nghiệp có thể lớn chậm hơn
Nhưng con người không bị bỏ lại phía sau
